04. FNT – KINOTEATR: Bzik tropikalny – Mała Scena

KINOTEATR: BZIK TROPIKALNY
wg Witkacego, reż. Grzegorz Horst D’Albertis, Telewizja Polska S.A., 1999

 

Grzegorz Jarzyna, ukrywający się pod pseudonimem Grzegorz Horst D’Albertis, połączył motywy i postaci z napisanych w 1920 roku dramatów Witkacego: Nowego Wyzwolenia i Mister Price’a, pokazując europejskich kolonistów w scenerii południowo-wschodniej Azji. Gwałtownemu romansowi mężatki Ellinor Golders z młodym biznesmenem Sydneyem Price’em towarzyszą epizody palenia opium, wciągania kokainy, tańce z Bali oraz demona w masce małpy. Nuda i nienasycenie starej Europy szuka zaspokojenia w pulsujących życiem tropikach, gdzie jak w laboratorium wytapiają się Witkacowscy „artyści życia”.
Telewizyjna wersja Bzika tropikalnego powstała w dwa lata po premierze w Rozmaitościach. Jest znacznie krótsza od wersji teatralnej, ujawnia filmowe inspiracje Jarzyny, posiłkującego się wideoklipowym montażem i obrazami odwołującymi się do najgłośniejszych tytułów kina lat 90., Urodzeni mordercy Olivera Stone’a (z których motyw muzyczny rozbrzmiewał w teatralnym spektaklu) czy filmów Davida Lyncha.

 

—————–

Witkacy był moją obsesją, moim idolem. Mickiem Jaggerem wszystkich znanych mi sztuk. W 1920 roku napisał dwa dramaty. Jeden – Nowe Wyzwolenie – miał w sobie coś z szekspirowskiej tragedii, ale przepuszczonej przez groteskę. Drugi – Mister Price, czyli bzik tropikalny – był mieszkanką tropików, kryminału i zdrad. […] Sceny z Nowego Wyzwolenia stały się wizjami bohaterów Mister Price’a, powstającymi pod wpływem gorączki tropikalnej i narkotyków. W obu dramatach występowali ci sami aktorzy, ale grający kogoś innego. To było szukanie tego drugiego, o czym pisał Witkacy. Sydney Price, bohater Bzika tropikalnego mówi: „Jest we mnie dwóch ludzi, którzy walczą o kogoś trzeciego. Tym kimś mógłbym być, gdyby tylko jeden z nich zwyciężył”. To zdanie stało się dla mnie mottem życiowym: jest nas dwóch, którzy walczą o tego trzeciego. Miałem dwa utwory, ale chciałem stworzyć ten trzeci. To funkcjonuje na zasadzie dialektyki: jak u Heraklita czy Hegla. Zderzamy ze sobą tezę i antytezę, i na naszych oczach wytwarza się coś nowego – nowa jakość.

Grzegorz Jarzyna w rozmowie z Przemysławem Bollinem, onet.pl, 2017

Obsada: Cezary Kosiński, Maja Ostaszewska, Magdalena Kuta, Lech Łotocki, Adam Nawojczyk, Mirosław Zbrojewicz, Maria Maj, Janusz Łagodziński, Wojciech Kalarus, Grażyna Wolszczak, Magda Mirek, Jolanta Jagodzińska, Adam Marszalik, Suresh Nayar

Scenografia: Barbara Hanicka

Muzyka: Bolesław Rawski

Zdjęcia: Grzegorz Kuczeriszka

Dźwięk: Małgorzata Jaworska

 

Czas trwania: 56 minut