Wyspiański / Visual_wystawa plakatów

Szczegółowe informacje

120 lat interpretacji teatru w plakacie

„Wyspiański/Visual” to wystawa poświęcona ponad 120-letniej historii wizualnych interpretacji twórczości Stanisława Wyspiańskiego. Nie opowiada o historii realizacji scenicznych, lecz o zmieniającym się języku graficznym, za pomocą którego kolejne pokolenia artystów odczytywały jego dramaty.

Na ekspozycji zaprezentowane zostaną prace twórców polskiego plakatu – od Stanisława Wyspiańskiego, Andrzeja Pronaszki i Ferdynanda Ruszczyca, przez przedstawicieli Polskiej Szkoły Plakatu, m.in. Henryka Tomaszewskiego, Jana Lenicę, Waldemara Świerzego, Jakuba Erola i Andrzeja Pągowskiego, po współczesnych artystów podejmujących dialog z twórczością Wyspiańskiego.

kuratorka wystawy: Bożena Pysiewicz, historyczka sztuki i teatrolożka, kustoszka Muzeum Plakatu w Wilanowie, Oddziału Muzeum Narodowego w Warszawie

Tytuł projektu „Wyspiański Visual” odwołuje się do współczesnego języka kultury wizualnej i projektowania. Akcentuje tradycję obrazowych interpretacji twórczości Stanisława Wyspiańskiego, rozwijanych przez ponad sto dwadzieścia lat przez kolejne pokolenia artystów plakatu. Wystawa nie przedstawia historii realizacji scenicznych, lecz historię zmieniającego się języka graficznego, za pomocą którego odczytywano dramaty Wyspiańskiego.

Na ekspozycji zostaną zaprezentowane prace twórców polskiego plakatu – od Stanisława Wyspiańskiego, Andrzeja Pronaszki i Ferdynanda Ruszczyca, przez przedstawicieli i kontynuatorów Polskiej Szkoły Plakatu, takich jak Henryk Tomaszewski, Jan Lenica, Maciej Urbaniec, Waldemar Świerzy, Jakub Erol, Jan Młodożeniec, Jerzy Czerniawski, Mieczysław Górowski, Andrzej Pągowski, po młodych twórców, którzy wciąż podejmują dialog z dramatami Wyspiańskiego.

Każdy z prezentowanych plakatów powstał w określonym momencie historycznym. Przedwojenna fascynacja symbolizmem, dekoracyjnością i awangardą, powojenne poszukiwania Polskiej Szkoły Plakatu, ekspresja lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, eksperymenty lat dziewięćdziesiątych czy współczesny język projektowania oparty na syntetycznym znaku i geometrii pozostawiły ślad w sposobie interpretowania tych samych dramatów. Plakaty stają się dzięki temu nie tylko komentarzem do twórczości Wyspiańskiego, lecz również świadectwem swojej epoki – zmieniających się estetyk, gustów, idei, wrażliwości.

Zmieniają się bowiem nie tylko teatralne interpretacje dramatów, ale także sam język wizualny. Kompozycja, kolor, rytm, malarska plama, ekspresyjny gest lub precyzyjna rysunkowa linia, sposób budowania metafory, relacje między obrazem i tekstem oraz rola liternictwa – od dekoracyjnego elementu kompozycji po autonomiczny znak graficzny – odsłaniają przemiany zachodzące w sztuce plakatu. Ewolucji ulega również funkcja samego plakatu: od ilustracyjnego druku, przez metaforyczne realizacje Polskiej Szkoły Plakatu, po współczesne komunikaty wizualne wykorzystujące fotografię, cyfrową grafikę i eksperymenty typograficzne.

Każdy plakat opowiada więc dwie historie. Pierwsza dotyczy dramatu Stanisława Wyspiańskiego i jego scenicznej adaptacji. Druga mówi o czasie, w którym plakat powstał – o jego estetyce, ideach, języku wizualnym i sposobach myślenia o obrazie. W tym sensie jest interpretacją nie tylko sztuki Wyspiańskiego, lecz także swojej epoki.

Bożena Pysiewicz, kuratorka wystawy
historyczka sztuki i teatrolożka, kustoszka Muzeum Plakatu w Wilanowie, Oddziału Muzeum Narodowego w Warszawie